30.12.2025
Bilindiği üzere 25/12/2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “7571 Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 34’üncü maddesiyle 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’na (VUK) Geçici 37’ inci madde eklenerek enflasyon muhasebesi uygulaması 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemleri için ertelenmiştir. Bu nedenle söz konusu dönemlerde enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır.
Ancak bu durum, şirketlerin mali yapısını güçlendirmesine ve vergi planlaması yapmasına engel değildir. Aksine, yürürlükte bulunan VUK Geçici 32 ve VUK mükerrer 298/Ç düzenlemeleri, doğru kullanıldığında önemli avantajlar sağlamaktadır.
🔹 1. Yeniden Değerlemenin Finansal Yapıya Etkisi
(Örtülü Sermaye – Teknik İflas – Finansman Gider Kısıtlaması)
Özkaynak yapısı zayıf olan şirketlerde;
- Örtülü sermaye riski,
- Finansman gider kısıtlaması (%10 KKEG),
- Türk Ticaret Kanunu anlamında teknik iflas riski
sıklıkla ortaya çıkmaktadır.
Bu noktada yeniden değerleme uygulamaları, şirket özkaynaklarını artırarak;
✅ Örtülü sermaye hesaplamasında borç/özsermaye oranını iyileştirir
✅ Finansman gider kısıtlamasından doğan ek vergi yükünü azaltır
✅ Teknik iflas görüntüsünü ortadan kaldırabilir
✅ Banka ve kredi kuruluşları nezdinde mali yapıyı güçlendirir
Bu yönüyle yeniden değerleme yalnızca vergisel değil, finansal risk yönetimi açısından da stratejik bir araçtır.
🔹 2. VUK Geçici 32 – Tek Seferlik Yeniden Değerleme
Geçici 32. madde kapsamında;
- Taşınmazlar ile amortismana tabi iktisadi kıymetler yeniden değerlenebilir,
- Kur farkı ve kredi faizlerinin ayrıştırılmasına gerek yok,
- %2 oranında vergi ödenir, 3 taksitte ödenebilir.
- Yeniden değerleme farkı özkaynaklara alınır,
- En önemli avantajı:
👉 Yeniden değerlenen kıymetin satışında bu değer artışı ayrıca vergilendirilmez.
📌 Ayrıca:
- Boş arsa ve araziler de kapsama girmektedir,
- Yeniden değerleme kıymet bazında ve kısım kısım yapılabilir,
- Aynı kıymet için bu hak bir kez kullanılabilir. Tekrar tekrar yapılamaz.
- Ayrılmamış amortismanlar ayrılmış gibi dikkate alınır.
- Ancak ATİK’lerden birisi dahi 298/Ç kapsamında değerlemeye tabi tutulursa Geçici 32 hakkı kaybolur.
🔹 Bu nedenle özellikle kısa vadede satılması planlanan taşınmaz ve ATİK’ler için son derece avantajlıdır.
🔹 3. VUK Mükerrer 298/Ç – Sürekli Yeniden Değerleme
298/Ç kapsamında;
- Amortismana tabi iktisadi kıymetler yeniden değerlenebilir,
- Kur farkları ve kredi faizleri değerleme kapsamına girmez.
- Ayrılmamış amortismanlar ayrılmış gibi dikkate alınır.
- Herhangi bir vergi ödenmez,
- Artan değer üzerinden daha yüksek amortisman ayrılır,
- Vergi matrahı düşer,
- Bilançonun gerçekliği artar.
⚠️ Ancak:
- Satış halinde değer artışı vergilendirilebilir,
- Bu nedenle uzun vadeli kullanım amaçlı kıymetler için daha uygundur.
🔹 4. Yatırım Teşvik Belgeli Firmalar Açısından Özel Avantaj
Yatırım teşvik belgesi bulunan firmalarda:
🔹 İndirimli kurumlar vergisi matrahı;
(Yatırım tutarı / Toplam sabit kıymet) × Ticari kâr
formülüyle hesaplanmaktadır.
Bu nedenle:
➡️ Yatırım teşvik kapsamında edinilen sabit kıymetlerin yeniden değerlenmesi,
➡️ Toplam sabit kıymet içindeki payı artırır,
➡️ Daha yüksek tutarda indirimli kurumlar vergisi uygulanmasına imkân verir.
Bu yönüyle yeniden değerleme, yatırım teşviklerinde doğrudan vergi avantajı yaratan bir araçtır.
🔹 5. Vergi Planlaması Açısından Sonuç
Mevzuat birlikte değerlendirildiğinde;
✅ Kısa vadede satılması planlanan varlıklar için:
➡️ Önce VUK Geçici 32, sonra da 298 / Ç’ nin uygulanması daha avantajlıdır.
✅ Uzun vadeli kullanım amaçlı varlıklar için:
➡️ Doğrudan VUK 298/Ç daha uygundur.
✅ Özkaynağı zayıf, finansman gideri yüksek veya teknik iflas riski olan şirketlerde:
➡️ Yeniden değerleme ciddi bir iyileştirme sağlar.
📌 Sonuç:
Enflasyon muhasebesinin ertelendiği mevcut dönemde;
Geçici 32 ve 298/Ç birlikte değerlendirildiğinde, firmalara önemli bir mali yapı güçlendirme ve vergi optimizasyonu imkânı sunmaktadır.
Şirketiniz özelinde hangi yöntemin daha avantajlı olduğunun belirlenmesi için
detaylı analiz yapılması önem arz etmektedir.
Bu konuda destek almak isterseniz memnuniyetle yardımcı oluruz.
Saygılarımızla,
Ahmet TOK / YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR